Uprawa, siew i obsada kukurydzy – na co zwrócić uwagę?

20.05.2020

Na całym świecie uprawia się coraz więcej kukurydzy. Związane jest to m.in. z ich rosnącą wydajnością i wartością energetyczną. Obecnie, z powodu zmian klimatycznych, siew kukurydzy rozpoczyna się coraz wcześniej – w niektórych regionach już nawet w połowie kwietnia. Podczas występowania suszy we wczesnych fazach, możliwa jest małoinwazyjna uprawa kukurydzy, przy wykorzystywaniu zapasu wilgoci w glebie umożliwiającej bezpieczne wschody.

Wysiew kukurydzy

Fot. Wolfgang Ehrecke / Pixabay

20.05.2020

W porównaniu z innymi uprawami, kukurydza posiada z agrotechnicznego punktu widzenia wiele zalet: m.in. charakteryzuje się wysoką wytrzymałością i odpornością na wyleganie, jest to uprawa dobrze zmechanizowana, o wysokiej wartości energetycznej i wysokiej tolerancji nawozów przy małych wymaganiach glebowych i niskim zapotrzebowaniu na materiał siewny. Jednakże podczas opracowania strategii uprawy należy wziąć pod uwagę następujące kwestie: małą liczbę roślin na m2, szeroką rozstawę rzędów, wysokie wymagania cieplne, a także późny siew i późne przykrycie gleby, krótki okres wegetacyjny, późne zbiory, jak i późne odchwaszczanie.

20.05.2020

Uprawa kukurydzy i warunki siedliskowe

Temperatura, warunki wodne i glebowe mają w uprawie kukurydzy kluczowe znaczenie i są ze sobą ściśle powiązane.

Temperatura

Suma temperatur jest istotnym czynnikiem wpływającym na dojrzewanie i wielkość plonu. Temperatura gleby podczas kiełkowania powinna wynosić 8-10 °C. W początkowym okresie rozwoju kukurydzy temperatura powinna być nie niższa niż 10 °C. Jednocześnie średnie dzienne temperatury poniżej 10 °C są niekorzystne dla rozwoju tej rośliny. Prowadzi to do chlorozy, czyli przebarwienia liści wynikającego ze zmniejszonej zdolności do asymilacji i zmniejszonego wchłaniania składników odżywczych. Wiosenne przymrozki poniżej -3 °C, mogą doprowadzić do wymarznięcia liści lub nawet stożka wzrostu kukurydzy, a to wymagałoby ponownego siewu.

Warunki wodne

Kukurydza jako, roślina typu C4, wykazuje niewielkie zapotrzebowanie na wodę, które w lipcu i sierpniu wynosi do 6 mm/m2 na dobę. Tym samym kukurydza zaliczana jest do roślin o niskim współczynniku transpiracji. Jednakże brak wody hamuje wzrost i wykształcanie się kolb. To zaś, w połączeniu z upałami, prowadzi do słabszego zapylenia. Brak wody po zapyleniu wpływa negatywnie na asymilację czy też na migrację asymilatów do kolby.

Gleba

Kukurydza ma niskie wymagania glebowe, lecz w cieplejszych regionach wzrasta i rozwija się lepiej. Ponadto roślina rozwija się korzystniej na glebach bogatych w próchnicę o stabilnej strukturze gruzełkowatej i wystarczającej zdolności gromadzenia wody i składników odżywczych. Jednak dobre plony kukurydzy można również osiągnąć w rejonach o mniej korzystnych warunkach glebowych.

Uprawa kukurydzy

Fot. Albrecht Fietz / Pixabay

Siew kukurydzy

20.05.2020

W przypadku siewu kukurydzy najważniejsze jest wyczucie odpowiedniego momentu. Zbyt wczesny siew może prowadzić do gorszego i opóźnionego kiełkowania oraz nieregularnego wschodu. Ponadto może mieć miejsce osłabienie ochronnego efektu zaprawy i zahamowania wzrostu korzenia. To z kolei skutkuje tym, że składniki pokarmowe pobierane są w mniejszych ilościach. Z drugiej strony późne siewy mogą prowadzić do niepełnego dojrzewania, a także utraty jakości i uszkodzeń struktury. Zbyt nagrzana gleba sprzyja zaś szybkiemu kiełkowaniu i rozwojowi w początkowym okresie wzrostu. Coraz dłuższe dni przekładają się na wzrost rośliny na długość, przez co kolby osadzone są wyżej. Tym samym sezon wegetacyjny nie jest wykorzystany w sposób optymalny. W rezultacie gromadzona jest niewystarczająca ilość skrobi, co skutkuje przykładowo niższą jakością kukurydzy kiszonkowej.

Wyczucie odpowiedniego momentu ma decydujące znaczenie także w przypadku uprawy gleby. Gleba powinna być gruzełkowata i spulchniona. Działania związane z uprawą gleby na wiosnę mają na celu ocieplenie gleby pod siew oraz usunięcie nadmiaru wody. Siew kukurydzy odbywa się po nawożeniu gnojownicą i uprawieniu gleby, które należy przeprowadzić w sposób małoinwazyjny. Podstawowa uprawa gleby może nastąpić po zebraniu przedplonu, a wspomóc ją można poprzez uprawę międzyplonu.

Jakość siewu kukurydzy ma decydujący wpływ na plon. Siew punktowy, gęstość siewu i obsada mają kluczowe znaczenie dla rozwoju roślin, wytworzenia się kolb i wysokości plonów. Oprócz terminu siewu, no plon, decydujący wpływ mają również: zachowanie głębokości siewu oraz sianie pojedynczych ziaren z zachowaniem jednakowych odstępów. Głębokość siewu powinna wynosić do 6 cm na glebach lekkich i do 4 cm na glebach ciężkich, aby ziarna znajdowały się w pobliżu wodonośnych warstw gleby i mogły kiełkować.

Obsada kukurydzy

Oprócz warunków siedliskowych i warunków siewu, udana produkcja kukurydzy zależy również od liczby roślin na m2 dla danej odmiany. Wartość ta jest zależna od dostępności wody oraz odmiany. Dzięki zoptymalizowanej obsadzie można wykorzystać potencjał genetyczny danej odmiany kukurydzy. W zależności od odmiany, zalecana obsada wynosi od 6-12 roślin / m2. W przypadku odmian wcześniej dojrzewających obsada powinna być wyższa. Zapotrzebowanie na materiał siewny można obliczyć na podstawie zamierzonej liczby roślin i warunków lokalnych. Liczba zasiewanych ziaren powinna być większa niż planowana obsada ze względu na niekorzystne warunki siedliskowe, występowanie szkodników lub żerowanie ptaków. Należy jednak wybrać taką liczbę wysiewanych ziaren, aby obsada nie była zbyt wysoka, co w przypadku niedoboru wody mogłoby prowadzić do zwiększenia konkurencji w zakresie wody i składników pokarmowych, zmniejszenia wzrostu na długość, zmniejszenia rozwoju kolb i szybkiego dojrzewania. Natomiast zbyt wysoka obsada przy dobrej dostępności wody może prowadzić do rosnącej konkurencji o światło, zwiększonego wzrostu wegetatywnego, stłumionego rozwoju kolb i słabego dojrzewania.

Uprawa kukurydzy z 365FarmNet

CLAAS Crop View

CLAAS Crop View

Dzięki CLAAS Crop View można ustalić różnice wegetacyjne roślin na wprowadzonych do systemu polach i na ich podstawie wygenerować mapy aplikacyjne oraz mapy potencjalnego plonowania. W uprawie kukurydzy można na przykład wykorzystać to narzędzie do siewu z podziałem na wyodrębnione strefy, ponieważ mapy potencjalnego plonowania korelują z właściwościami gleby, a one są kluczowe dla odpowiedniego doboru gęstości siewu w danej strefie. Mapy aplikacyjne i potencjalnego plonowania można eksportować w formacie ISO-XML dodatkowo z podaniem ilości „jednostek siewnych“ lub ilości „ziaren“.

meteoblue Prognoza pogody Profi

20.05.2020

Meteoblue Prognoza pogody Profi

Otrzymuj aktualne dane pogodowe oraz prognozy pogody dla Twojego gospodarstwa. Możliwy jest podgląd i zarządzanie danymi dotyczącymi pogody dla wielu lokalizacji, np. dla poszczególnych pól w gospodarstwie. Prognoza pogody przedstawiana jest w rozkładzie godzinowym wraz z wielkościami opadów. Dane te mogą być pomocne przy ustaleniu terminu siewu kukurydzy.